Boekenweekgeschenk
Joost Zwagerman (1963), prozaïst en dichter, schreef het boekenweekgeschenk van dit jaar, getiteld Duel. Wie tijdens de boekenweek voor minstens € 12,50 aan Nederlandstalige boeken koopt of lid van een bibliotheek wordt, krijgt het boek gratis. Duel verschijnt in een oplage van 958.000 exemplaren. U kunt hier Zwagerman zelf via de NOS aan het woord horen over Duel en de Boekenweek.

Jubileumuitgave
In verband met de 75ste verjaardag is er een speciale jubileumuitgave verschenen, getiteld Titaantjes waren we – Schrijvers schrijven zichzelf. Daaraan werken 75 auteurs mee die in proza of poëzie een brief schrijven aan hun jonge ik. Nederlandse schrijvers die in het boek figureren zijn o.a. Remco Campert, Adriaan van Dis, Geert Mak, Charlotte Mutsaers en Leo Vroman. Uit Vlaanderen zijn o.a. present: Kristien Hemmerechts, Tom Lanoye, Bart Moeyaert, Erwin Mortier en Koen Peeters.

Boekenpostzegel
Heel bijzonder is de lancering door de Koninklijke TNT Post, in samenwerking met de boekenbranche, van een boekenpostzegel, d.w.z. een combinatie van een postzegel en een boekje. Het heeft een omvang van drie bij vier centimeter. De tekst in het boekje is ook van Joost Zwagerman en is een vervolg op het boekenweekgeschenk Duel, maar kan ook los daarvan worden gelezen. De frankeerwaarde van de boekenweekpostzegel is € 2,20, waarmee bijv. een boek verzonden kan worden. Het gaat hier om een ware wereldprimeur, waarvan Richard Hutten de ontwerper is. U kunt er hier meer over zien en horen.

Valies met dromen
Naast deze uitgaven is er nog van alles te beleven. Zo is er een speciale actie onder jongeren om deze nader tot de literatuur te brengen: er wordt een bloemlezing gelanceerd waarmee ze aan het twitteren kunnen slaan. In heel Nederland vinden er tal van boekenactiviteiten plaats waarover u hier meer kunt lezen. Wie in het bezit is van het Boekenweekgeschenk kan op zondag 14 maart zelfs gratis met de trein reizen. Ongetwijfeld vergezeld van hun valies met dromen.

Het Orkest van de Achttiende Eeuw (illustratie) heeft de Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs 2010 ontvangen. Het orkest krijgt de prijs voor "de collectieve topprestatie die het muziekgezelschap sinds de jaren tachtig levert op artistiek gebied".

Deze oeuvreprijs wordt voortaan jaarlijks door het Prins Bernhard Cultuurfonds toegekend aan "een grootheid" op cultureel gebied. Aan de onderscheiding is een bedrag van 75.000 euro verbonden. Bovendien wordt er een CultuurFonds op naam in het leven geroepen met een startkapitaal van eveneens 75.000 euro. De bekroonde mag zelf de naam en de doelstelling van het fonds bepalen.

Authentiek
Frans Brüggen (1934), een befaamd dirigent en blokfluitist, heeft het Orkest van de Achttiende Eeuw in 1981 opgericht. Het symfonieorkest heeft een bezetting van ruim 50 leden die afkomstig zijn uit 23 landen. Het treedt 3 à 4 keer per jaar meestal internationaal op en vertolkt muziek van componisten uit de achttiende en vroege negentiende eeuw. Dat gebeurt bovendien op authentieke instrumenten of hedendaagse exacte kopieën daarvan. U kunt hier via YouTube het Orkest van de Achttiende Eeuw op 28 augustus 2009 zien optreden in het programma Zomerdroom, samen met het Nederlands Kamerkoor en de videokunstenares Daniëlle Kwaaitaal.

Zoals we u destijds hebben bericht, ontving Brüggen al eerder een oeuvreprijs.

Dit boek van Joke van Leeuwen is uitgegeven door Ons Erfdeel vzw en is inmiddels aan zijn derde druk toe. Het werd genomineerd voor de Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs en won een Zilveren Griffel. Waarom een buitenboordmotor eenzaam is is een boek over de Nederlandse taal voor kinderen en andere mensen. Joke van Leeuwen legt er niet alleen in uit waarom een buitenboordmotor eenzaam is, maar ook waarom eieren vroeger geen eieren waren, waarom we geen zeventigduizend letters hebben en wat het allerlaatste woord in het Woordenboek der Nederlandse taal nu precies betekent. Kortom: alles wat u als kind al wou vragen over het Nederlands, maar met antwoorden.

"Leerrijk"
Jelle Van Riet sprak op Radio 1 over een "zeer leerrijk" boek. "Joke van Leeuwen prikkelt voortdurend de verbelding. Ze vertelt het verhaal van het Nederlands op een onevenaarbare manier."

"Verplicht schoolboek"
Dit boek moet absoluut gratis verspreid worden in het onderwijs", gaf Van Riet nog mee aan de minister. "Het moet absoluut een verplicht schoolboek worden."

U kunt via deze link het programma opnieuw beluisteren. Vanaf minuut 47:00 gaat het over Waarom een buitenboordmotor eenzaam is en Een halve hond heel kijken, een ander boek van Van Leeuwen bij haar reguliere uitgever Querido.

Bestellen?
U kunt Waarom een buitenboordmotor eenzaam is eenvoudig bestellen door een mailtje te sturen naar het adres adm@onserfdeel.be. De prijs bedraagt € 13,25 (België), € 14,50 (Nederland en de rest van Europa) of € 18,00 (buiten Europa). Verzendkosten zijn bij dit bedrag inbegrepen.

Nieuwe Ons Erfdeel-publicatie van Joke van Leeuwen
In mei presenteert Ons Erfdeel vzw een nieuw boek van Joke van Leeuwen. Op vraag van de redactie selecteerde de schrijfster de vijftig mooiste gedichten voor kinderen uit de Nederlandse literatuur. Elk gedicht is voorzien van een originele tekening door telkens een andere topillustrator uit Nederland of Vlaanderen. U leest hier te zijner tijd meer over dat boek.

Pantheon
Dat is op de eerste plaats Het Pantheon. 100 schrijvers – 1000 jaar literatuur, dat een overzicht biedt van de Nederlandstalige literatuur vanaf de middeleeuwen tot heden. Zoals we u eerder hebben bericht zijn daarin voor het eerst ook Vlaamse schrijvers opgenomen. U kunt hier de indeling van Het Pantheon en het overzicht van de 100 schrijvers zien.

Schrijversgalerij
Daarnaast is er nog een tweede vaste expositie: De Nationale Schrijversgalerij. Het gaat om ruim 500 schrijversportretten, die alfabetisch op schrijversnaam zijn opgehangen. “Van Kader Abdolah tot Joost Zwagerman, van Louis Couperus tot Anna Enquist, van De Schoolmeester tot Toon Tellegen”, zo laat het Museum weten.

Het museum in Ons Erfdeel
Het Letterkundig Museum kwam in de loop der jaren in al onze publicaties geregeld aan bod. In 2005 kon u in Ons Erfdeel een recensie lezen van het jubileumboek dat verscheen n.a.v. de 75ste verjaardag van het LM. Dit najaar zullen we in het blad uitgebreid aandacht besteden aan de vernieuwing van het museum.

Het vernieuwde Letterkundig Museum gaat ook digitaal. Het is te volgen op YouTube, Flickr en Twitter. Via deze link kunt u fan worden van het museum op Facebook.

[Illustratie: Pantheon in het vernieuwde Letterkundig Museum]

Jan, Jans en Woutertje Pieterse
Jan Kruis, die o.m. bij de Toonder Studio’s werkte, werd beroemd met zijn semi-autobiografische strip Jan, Jans en de kinderen, die hij veertig jaar lang tekende voor het weekblad Libelle. Zeer bekend zijn ook zijn stripversie van Multatuli’s Woutertje Pieterse en zijn tekeningen van bekende Nederlanders als Simon Carmiggelt en Marten Toonder.

Tentoonstelling
Bij gelegenheid van de prijstoekenning is er in het Stripmuseum in Groningen de tentoonstelling Het Theater van Jan Kruis geopend, die een ruim overzicht biedt van het werk van de striptekenaar. De expositie is er tot 5 september 2010 te zien.

[Illustratie: Zelfportret van Jan Kruis]

Vermeer of Van Meegeren?
Dat had alles te maken met de slechte reputatie van Hannema. Hij was in de jaren dertig als directeur van het Rotterdamse museum Boijmans van Beuningen verantwoordelijk voor de aankoop van o.a. het schilderij De Emmaüsgangers, dat hij toeschreef aan Johannes Vermeer. Later bleek het geschilderd te zijn door de meester-oplichter Han van Meegeren.

Technisch onderzoek
Door het Van Gogh Museum in Amsterdam is De molen "Le blute fin" onlangs aan een grondig technisch onderzoek onderworpen. Het gebruikte doek, de verf, het formaat en kleurgebruik leverden het overtuigend bewijs dat het door Van Gogh vervaardigd is. Bovendien heeft Van Gogh deze molen, destijds een toeristische trekpleister op Montmartre, wel vaker getekend en geschilderd. Van Gogh verbleef in Parijs in de periode 1886-1887, waar zijn broer Theo een appartement had in de buurt van de molen.

Van Gogh in Ons Erfdeel
Over Vincent van Gogh is uiteraard herhaaldelijk geschreven in onze tijdschriften. De laatste keer gebeurde dat in het zojuist verschenen nummer van Ons Erfdeel, 2010/1. Kees ’t Hart schrijft daarin een uitgebreide beschouwing over de brieven van Vincent van Gogh. U kunt er hier meer over lezen.

  

The Twin en Wonder
Boven is het stil van Gerbrand Bakker werd in het Engels vertaald door David Colmer. Het boek heet in het Engels The Twins. De verwondering werd door Michael Henry Heim vertaald als Wonder. Beide boeken zijn uitgegeven door Archipelago Books. Onderaan dit bericht kunt u een (Engelstalige) video bekijken waarin Heim vertelt over het vertalen van De verwondering

Uitreiking
op 10 maart a.s. wordt de winnaar van de Best Translated Book Award bekendgemaakt.

Claus in the Low Countries
In de allereerste editie van ons Engelstalige jaarboek The Low Countries kon u een bijdrage lezen over Claus.

We zijn blij u te kunnen melden dat wij u de tekst van deze toespraak kunnen aanbieden via onze Engelstalige The Low Countries Blog. U kunt ernaar doorklikken vanuit dit bericht. De speech is, uiteraard, in het Engels geschreven.

Vrijwaren en bekendmaken
Deze organisatie omschrijft zichzelf als "een studie- en documentatiecentrum dat tot doel heeft het Vlaamse muziekpatrimonium van de 19e en begin 20e eeuw te vrijwaren en bekend te maken". Primair richt ze zich op het verzamelen en ontsluiten van muziekarchieven. Nog tot werkzaamheden van het SVM behoren "het aanmaken van wetenschappelijke oeuvrecatalogi, het publiceren van biografische en muziekhistorische studies, het aanmaken van een databank en een website." Dit alles is vooral ondersteunend werk. De echte ambitie van het SVM is het opnieuw laten uitvoeren van waardevolle partituren.

Databank en tijdlijn
Op de website van het SVM vind je onder meer een databank van Vlaamse componisten en een tijdlijn met de belangrijkste momenten in de wereld- en in de internationale muziekgeschiedenis.

Uitreiking
De prijsuitreiking vindt plaats op 1 maart a.s. om 20.00 uur in de Blauwe Zaal van deSingel in Antwerpen. De bijeenkomst is gratis en u hoeft niet vooraf in te schrijven.

[Illustratie: Peter Benoit (1834-1901)]

Regeerakkoord
Dit besluit komt voort uit afspraken over de positie van het Nederlands die in februari 2007 zijn gemaakt door de Tweede Kamerfracties van CDA, PvdA en ChristenUnie bij de totstandkoming van de huidige regeringsploeg, het kabinet Balkenende IV. De betreffende passages in het regeerakkoord kunt u hier nalezen.

Omstreden
Het wetsontwerp dat hoogstwaarschijnlijk op een meerderheid in de Tweede Kamer kan rekenen, is in sommige kringen omstreden. Met name staatsrechtsgeleerden spreken van "symboolwetgeving" en achten de praktische betekenis ervan gering. Ze wijzen er ook op dat in tal van landen, zoals de Verenigde Staten en Duitsland, een dergelijke grondwettelijke bepaling ontbreekt. Daar staat weer tegenover dat Frankrijk, Italië en uiteraard België er wel over beschikken. In een artikel dat drie jaar geleden in het blad Onze Taal verscheen en dat u hier kunt lezen, komen voor- en tegenstanders met hun argumenten aan het woord.

[Illustratie: Tekst van de grondwet op een muur in Den Haag door Jan Kooi]

Vierde Vlaming
Leenders is lang niet de eerste Vlaming die het goed doet op het Leids Cabaretfestival. Zoals wij u toen meldden, werden zowel in 2008 als in 2007 al Vlamingen bekroond. Ook de intussen wijd en zijd bekende Wim Helsen was er laureaat in de editie van 2002.

Comedy in Ons Erfdeel
Dat het goed gaat met de Vlaamse comedy, kon u al lezen in Ons Erfdeel 2008/3. Liv Laveyne gaf toen een overzicht van de opkomende talenten in de Vlaamse comedywereld. Jeroen Leenders hoorde daar toen nog niet bij. Maar dat zal wellicht snel veranderen. In dit filmpje van de NOS ziet u Leenders aan het werk:

U kunt het stuk lezen via deze link.

Luc Tuymans is op dit moment een van de meest gewaardeerde Vlaamse schilders. Sinds enkele jaren kan hij niet alleen in België, maar ook in het buitenland op grote belangstelling rekenen. Dat blijkt onder meer uit dit blogbericht uit 2007. Zowel in Ons Erfdeel als in onze anderstalige publicaties hebben we verschillende keren aandacht besteed aan zijn werk. In 1999 kon u een bijdrage over hem lezen in The Low Countries, in 2008 werd hij uitgebreid voorgesteld in ons Franstalige tijdschrift Septentrion.

[Illustratie: Luc Tuymans, The Secretary of State, 2005; oil on canvas; The Museum of Modern Art, New York, promised gift of David and Monica Zwirner, 2006; © Luc Tuymans; photo: courtesy David Zwirner, New York]

Taal delen
De organisatie Gilde-Samenspraak brengt Nederlanders en anderstaligen bij elkaar om de Nederlandse taal en cultuur te delen. Meer dan 2.500 vrijwilligers per jaar bieden anderstaligen de mogelijkheid om op een ongedwongen manier Nederlands te spreken. Ze doen dat heel informeel, door bij mensen thuis een praatje te gaan slaan of even bij te praten tijdens een wandeling. Zo oefent de anderstalige zijn spreekvaardigheid en kan hij sneller en gemakkelijker in de Nederlandse maatschappij integreren.

Oorkonde
Het ANV prijst Gilde-Samenspraak dan ook "voor de wijze waarop [het] een bijdrage levert aan de culturele en sociale integratie van anderstaligen in Nederland". Aan de Visser-Neerlandiaprijs is een oorkonde verbonden en een geldbedrag van 10.000 euro.

Natuurlijk zijn er verschillen in de Vlaamse en Nederlandse boekenmarkt, geeft hij toe. Maar voor een groot deel lopen ze gewoon gelijk, zeker wat buitenlandse literatuur betreft. 

U kunt het volledige artikel lezen via deze link.

Een greep uit het aanbod
Deze aflevering bevat onder meer een bijdrage van auteur Kees 't Hart over de Brieven van Vincent van Gogh. Anne-Marie Poels bespreekt het werk van Koen van den Broek, dat nog enkele maanden te zien is in het Gentse SMAK. Er zijn ook bijdragen over cultuur op de publieke omroep en over het krantenlandschap in Nederland en Vlaanderen anno 2010.

Nog meer recensies
Vanaf deze jaargang bevat een nummer van Ons Erfdeel nog meer boekrecensies dan eerder al het geval was. De redactie is ervan overtuigd dat goede kritieken in print noodzakelijker zijn dan ooit. De discussie brandt of critici zich wel nog met papier moeten bezighouden en niet beter definitief kunnen uitwijken naar het internet. Voor de redactie van Ons Erfdeel is dit uitdrukkelijk niet het geval. Het is een en-en-verhaal.

Hendrik Vos over Van Middelaar
Zoals gewoonlijk is één bijdrage uit dit nieuwe nummer gratis beschikbaar gemaakt op het internet. Via deze link kunt u het stuk lezen dat Hendrik Vos schreef naar aanleiding van Luuk van Middelaars boek De passage naar Europa.

Internationale contacten
Nog tot 16 mei staat het werk van deze beroemde Nederlandse kunstenaar, die leefde van 1883 tot 1931, te kijk in een van de bekendste musea ter wereld. De tentoonstelling stelt scherp op de internationale contacten die Van Doesburg had en op de ontwikkeling van kunstenaarsgroepen en stromingen over de grenzen van landen en disciplines. De expositie loopt in Londen tot en met 16 mei a.s.

[Afbeelding: Theo van Doesburg, Compositie XX, 1920]

Lezersprijs
De prix SNCF du Polar is een lezersprijs. Meer dan 2000 liefhebbers van politieromans en thrillers hebben zich vrijwillig ingeschreven om hun favoriete boek te verkiezen. De prijs wordt gesponsord door de Franse spoorwegmaatschappij SNCF. Saskia Noort prijkt nu in heel Frankrijk op grote posters.

Verfilming
Inmiddels wordt in Nederland gewerkt aan de verfilming van De eetclub. Deze film zou eind 2010 in première gaan.

Concrete projecten
Op dit Vlaams-Nederlandse congres wordt door beleidsmakers nagedacht over de rol die de zogenaamde 'creatieve economie' en openbare bibliotheken kunnen spelen in stadsvernieuwing. Daarbij komen theoretische modellen aan bod, maar ook heel wat concrete projecten, zoals Beehives in Amsterdam of C-mine in Genk.

Het volledige programma en alle praktische informatie over het congres vindt u hier.

De prijs voor Algemene culturele verdienste ging naar Eric Antonis (foto).

Meer informatie vindt u op www.cultuurprijzen.be.