Een Vlaming verstaat typisch Nederlandse woorden en uitdrukkingen gemakkelijker dan een Nederlander typisch Vlaamse taaluitingen verstaat. Dat blijkt uit het doctoraat van KU Leuven-onderzoekster Leen Impe. 

Als Peter Vandermeersch op de redactie van NRC (zie vorig blogbericht) bijvoorbeeld een “toffe gozer” dan wel een “halve zool” wordt genoemd, zal hij wel kunnen inschatten hoe men daar over hem denkt.  

Omgekeerd zal de Volkskrant-columnist Bert Wagendorp, wiens columns op gezette tijden ook in De Morgen verschijnen, bij zijn telefonische contacten met de Vlaamse redactie misschien niet meteen doorhebben waarover het gaat wanneer men hem vraagt of hij nog “goesting” heeft om een artikel te schrijven, en of hij het niet “ambetant” vindt dat er in zijn vorige bijdrage is geschrapt. 

Dit verschil in verstaanbaarheid is wellicht ook de reden waarom men Vlaamse televisieseries zoals Flikken op de Nederlandse zenders van ondertitels voorziet. Hetzelfde is overigens gebeurd met Baantjer op de Vlaamse televisie. 

Luistertest

Voor haar doctoraatsonderzoek deed Leen Impe een luistertest bij zo’n duizend scholieren uit Nederland en Vlaanderen, waarin ze naging hoe goed ze woorden herkenden die werden uitgesproken door Nederlandstaligen uit het Noorden en het Zuiden. 

“Vrij snel bleek dat Vlamingen minder moeite hebben met het verstaan van de Nederlandse variëteiten en de typisch Nederlandse woorden – zoals ‘gozer’ – dan omgekeerd het geval is. Ook tussen de regio’s waren er verschillen. De West-Vlamingen verstonden bijvoorbeeld beter Brabants dan dat de Brabanders West-Vlaams begrepen”, zegt Leen Impe in een artikel dat is verschenen in de Campuskrant van de KU Leuven. 

Oriëntatie op het noorden

Dat Vlamingen Nederlanders beter begrijpen, heeft niet alleen te maken met het feit dat er nu eenmaal meer Nederlanders dan Vlamingen zijn. Vlaanderen is “altijd georiënteerd geweest op het Nederlands uit Nederland. Het Noorden stelde de norm”, zegt Impe in De Standaard. 

Babel in Vlaanderen

Een andere conclusie van Impe is dat Nederlanders elkaars taalvariëteiten onderling beter verstaan dan dat Vlamingen uit verschillende regio’s elkaars spreektaal begrijpen. Dit had Impe ook al eerder onderzocht in haar studie Babel in Vlaanderen.

De oorzaak van dat verschil is dat standaardisering in Nederland veel verder gevorderd is, terwijl de standaardtaal in Vlaanderen vooral in formele situaties wordt gebruikt.  

Artikel in ‘Ons Erfdeel’ 

In het eerste nummer van de huidige Ons Erfdeel-jaargang schreef José Cajot over deze thematiek. Zijn artikel Van het Nederlands weg? De omgangstaal in Vlaanderen vind je hier.

Woordenboek